Abstrakt

W wystąpieniu traktuje się język polski nie tylko jako narzędzie porozumiewania się, lecz również jako symbol, wartość kulturową. Nauka języka bez osadzenia jej w kontekście szerzej pojętej kultury narodu byłaby nie tylko mniej skuteczna, ale także trudniejsza i mniej atrakcyjna dla uczących się. Z nauką języka polskiego nieuchronnie wiąże się zbliżenie się do kultury i literatury polskiej, a także otwieranie się na polską wspólnotę kulturową. Na Litwie istnieje sieć ogólnokształcących szkół z polskim językiem nauczania, w których miejscowi młodzi Polacy doskonalą swoje sprawności językowe w zakresie polszczyzny oraz poznają polską literaturę i kulturę. Przedmiotem refleksji oraz porównania jest stosunek do języka polskiego, prestiż języka w oczach uczniów w kontekście wiedzy o kulturze i realiach narodu, a także związek języka (czy też używanej odmiany polszczyzny) z wspólnotą, z którą uczniowie chcą się identyfikować oraz którą chcieliby budować. Autorka wystąpienia bada warunki i motywacje nabywania języka przez informatorów i zakłada, że język ogólnopolski, którego się uczą w szkołach, pozwala uczniom na postrzeganie siebie jako członków wspólnoty, jaką jest naród polski zamieszkujący współczesną Polskę, a pomostem ułatwiającym te więzi jest właśnie kultura, zarówno ta ambitna, wysoka, jak i popularna, która jest ważnym czynnikiem socjalizacji.

Notka biograficzna

Doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa, docent w Katedrze Nowoczesnej Dydaktyki w Akademii Edukacji Uniwersytetu Witolda Wielkiego (Litwa), kierownik Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej w Akademii Edukacji w Wilnie. Zainteresowania badawcze koncentrują się m.in. na zjawiskach związanych z wielojęzycznością, wielokulturowością, językiem polskim na Litwie oraz szkolnictwem polskojęzycznym na Litwie, a zwłaszcza dydaktyką języka polskiego. Autorka artykułów naukowych oraz monografii Wielojęzyczność a umiejętności komunikacyjne uczniów szkół polskich na Litwie (Warszawa, 2004), współredaktorka tomów Tożsamość na styku kultur 2 (Wilno, 2011), Tożsamość na styku kultur 3 (Wilno, 2016), Tożsamość na styku kultur 4 (Kraków, 2022), Władysław Syrokomla. Szkice i studia (Białystok 2023), współautorka i konsultant naukowy kilku podręczników i elektronicznych zasobów edukacyjnych do nauczania języka polskiego na Litwie. Od 2020 r. członek zespołu opracowującego odnowione podstawy programowe języka polskiego dla szkół ogólnokształcących na Litwie.